W radiowej Dwójce o "Afazji polskiej", "Obcowaniu" etc.

O Afazji polskiej mówią m.in. prof. Włodzimierz Bolecki, dr Tomasz Burek 
i Antoni Libera.

Audycji, której autorką jest Barbara Schabowska, można wysłuchać TUTAJ.

Dwie książki z nominacją do Nagrody Literackiej 'Identitas'

Do Nagrody Literackiej 'Identitas' za rok 2014 nominowane zostały następujące książki:

• Przemysław Dakowicz, Obcowanie. Manifesty i eseje, Wydawnictwo Sic!, Warszawa 2014

• Przemysław Dakowicz, Przeklęte continuum. Notatnik smoleński, Wydawnictwo Arcana, Kraków 2014

• Anna Janko, Mała zagłada, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2015

• Marta Kwaśnicka, Krew z mlekiem, Wydawnictwo Teologia Polityczna, Warszawa 2014

• Jarosław Marek Rymkiewicz, Pastuszek Chełmońskiego, Wydawnictwo Sic!, Warszawa 2014

• Mariusz Urbanek, Genialni. Lwowska szkoła matematyczna, Wydawnictwo Iskry, Warszawa 2014

"Obcowanie" - przemówienia podczas uroczystości wręczenia wyróżnienia w konkursie o Nagrodę Mackiewicza

Laudacja Dr. Tomasza Burka.

Przemówienie wyróżnionego.

Tekst przemówienia:

„W ubiegłą niedzielę, o wpół do dwunastej wieczorem, niejaki Vincent van Gogh, artysta malarz, z pochodzenia Holender, zjawił się w domu publicznym nr 1, przywołał niejaką Rachel, wręczył jej swoje ucho mówiąc: »Strzeż go pilnie«, po czym znikł. Policja powiadomiona o tym fakcie, którego sprawcą mógł być jedynie człowiek chory umysłowo, udała się nazajutrz do domu tego osobnika, gdzie go znalazła leżącego na łóżku i nie dającego prawie żadnych znaków życia. Nieszczęsny człowiek został natychmiast przewieziony do szpitala.”

Komunikat tej treści wydrukowała pod koniec roku 1888 roku jedna z gazet wychodzących we francuskim mieście Arles. Obciętemu uchu van Gogha poświęciłem nieco uwagi w jednym z tekstów z wyróżnionej przez Kapitułę Nagrody Literackiej im. Józefa Mackiewicza książki Obcowanie. Manifesty i eseje. Uznałem, że owe tragikomiczne wydarzenia, do których doszło w nocy z 23 na 24 grudnia 1888, są emblematyczne dla całej współczesnej kultury. Były kaznodzieja, niedoszły pastor, człowiek, który miał zadatki na świętego i męczennika, przedzierzgnął się w świętego i męczennika sztuki, porzucając religię i metafizykę dla, ryzykownych i nader rzadko wieńczonych sukcesem, prób poszukiwania doskonałości artystycznej. Obcięte ucho van Gogha przez jakiś czas było przechowywane w gabinecie Feliksa Reya, początkującego psychiatry, który opiekował się szalonym malarzem, aż pewnego dnia – pod nieobecność doktora – słój został otwarty, a jego zawartość trafiła do klozetu. W eseju Wieczność i żar napisałem: „ucho dryfujące w słoju doktora Feliksa Reya, a potem spływające rurami w ciemność ziemi, to fragment naszego własnego ciała”. Jak rozumiem owo zdanie?

Co najmniej od końca XIX stulecia kultura tworzona w obrębie tej formacji, którą zwykliśmy nazywać cywilizacją śródziemnomorską, jest kulturą okaleczoną. Odrywa się od swoich korzeni, traci kontakt z wartościami, które stanowiły podstawę jej rozwoju i wzrostu. Skutkiem tego procesu jest szaleństwo sztuki. Współczesna sztuka i literatura to dwie wariatki biegnące – z rozwianym siwym włosem – w stronę przepaści. Ktoś, kto szuka dziś własnego miejsca w literaturze, nie może o tym zapominać. Właśnie dlatego staram się rozumieć wszelką twórczość przede wszystkim jako pracę świadomości. Współczesny artysta ma obowiązek zdać sprawę ze swoich relacji ze zmierzchającą cywilizacją śródziemnomorską, musi wyznaczyć i opisać własne miejsce w świecie „schizofrenicznej nowoczesności”. Może podjąć wysiłek odbudowy tego, co uległo zniszczeniu, lub okazać się destruktorem.

Czy z tego kryzysu aksjologicznego i semantycznego, w którym wszyscy się pogrążamy, jest jakieś wyjście? Gdzie szukać ocalenia?

Zanim spróbuję udzielić odpowiedzi na pytania, które stanowią oś konstrukcyjną tomu Obcowanie, powinienem dodać, że pisarz polski jest szczególnie predestynowany do zajmowania się tymi kwestiami, reprezentuje bowiem zbiorowość doświadczającą kulturowego kryzysu niejako podwójnie, w dwóch wymiarach – w obrębie tego, co uniwersalne, i tego, co partykularne.

Do dobrego tonu należy w tym szacownym gronie odwoływanie się do twórczości i myśli patrona nagrody. Chciałbym przywołać krótki fragment jednego z mniej obszernych tekstów Józefa Mackiewicza, ustęp z napisanego w październiku 1944 roku szkicu Optymizm nie zastąpi nam Polski, który od lat tkwi jak cierń w, by tak rzec, żywej tkance mojej refleksji nad Polską po roku 1989. Mackiewicz pisał tuż po upadku Powstania Warszawskiego:

„Wszelkie przesłanki o konieczności utrzymania substancji polskiej, polskiego stanu posiadania narodowego, przymusowej kapitulacji obliczonej na »przetrzymanie« aż do zmiany okoliczności międzynarodowych, itp. rozumowania, wypływają z nieznajomości tej techniki rządzenia sowieckiego, tego mechanizmu, który niszczy podległe mu substancje narodowe zarówno środkami mechanicznymi, jak w o wiele większym stopniu chemicznymi, gnoi je od wewnątrz, rozkłada w przeciągu krótkiego czasu, przeistacza w bezwolną, beznarodową masę, której nie poczucie narodowe jest wspólną cechą, a tylko wspólny język.”

Od chwili, kiedy po raz pierwszy zetknąłem się polityczno-historiozoficznymi rozważaniami autora Kontry, zastanawiam się nad tym, w jakim stopniu komunizm „zniszczył”, „zgnoił od wewnątrz” i „rozłożył” naszą kulturę. Na własną miarę próbuję mierzyć się z tym pytaniem w cyklu esejów Afazja polska.

Jedno wiem na pewno – naruszenie wewnętrznej spoistości wspólnoty, o którym pisał Mackiewicz, sprzęgło się z ogólnym kryzysem kultury europejskiej. Ktoś, kto pochodzi z Polski i zajmuje się sprawami literatury, zostaje skonfrontowany z doświadczeniem podwójnego wydziedziczenia, podwójnej bezdomności. Ktoś taki poszukuje przytuliska w dwóch wymiarach, usiłuje odbudować dwa domy naraz. Czy ma szansę sprostać wyzwaniu? Wierzę, że tak.

Od początku swego istnienia kultura opiera się na dialogu – jest sferą interakcji, przestrzenią „bycia razem”, strefą wzajemnego udzielania sobie głosu przez uczestników Wielkiej Rozmowy. Ta rozmowa toczy się również ponad czasem i przestrzenią. Nazwałem ją „obcowaniem”, w przekonaniu, że owo paradoksalne słowo dobrze ujmuje ten rodzaj między-osobowej łączności, która niweluje obcość i staje się fundamentem trwania cywilizacji.

Jeśli kultura współczesny ma jeszcze siłę, by przezwyciężyć własne kalectwo, jeśli chce wyjść z domu wariatów, powinna wsłuchiwać się w głosy przeszłości, powinna gadać z tradycją, powinna nieustannie poszukiwać „tkanki łącznej”.

Tak rozumianej kulturze zawsze chciałem służyć, również wtedy, gdy pisałem eseje, które złożyły się na książkę Obcowanie.

"Obcowanie" wyróżnione w konkursie o Nagrodę Literacką im. J. Mackiewicza

"Obcowanie" nominowane do Nagrody Mackiewicza

Miło mi poinformować, że książka Obcowanie. Manifesty i eseje została nominowana do Nagrody Literackiej im. Józefa Mackiewicza. Ostateczny werdykt zostanie przedstawiony 11 listopada.

Pełna lista nominowanych książek przedstawia się następująco:

Dzieje Polski. Skąd nasz ród Andrzeja Nowaka (wyd. Biały Kruk);

Wiwisekcja powszedniości. Studium wczesnej twórczości M. Nowakowskiego 1957-1971 Krzysztofa Kosińskiego (wyd. IPN Warszawa);

Obcowanie. Manifesty i eseje Przemysława Dakowicza (Wyd. Sic!);

Krew z mlekiem Marty Kwaśnickiej (wyd. Teologia Polityczna Warszawa);

Puklerz Mohorta. Lektury kresowe Krzysztofa Masłonia (wyd. Zysk i S-ka);

Na białych Polaków obława. Wojska NKWD w walce z polskim podziemiem 1944-1953 Grzegorza Motyki (Wydawnictwo Literackie);

Wołyń Marka A. Koprowskiego (wyd. Replika);

Niewidzialni Sebastiana Reńcy (wyd. Prohibita);

Czarne bataliony Piotra Goćka (wyd. Fabryka snów);

Pomruk Jerzego J. Fąfary (wyd. Lisia Góra);

Patriotów 41 Marka Ławrynowicza (wyd. Zysk i S-ka)

Nominacja do Nagrody im. Jacka Maziarskiego

W czwartek 29 października o g. 18.00 w siedzibie Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich już po raz szósty zostanie wręczona nagroda imienia wybitnego dziennikarza Jacka Maziarskiego, przyznawana za prace publicystyczno-eseistyczne z zakresu najnowszej historii Polski oraz publicystyki politycznej, wyróżniające się samodzielnością myśli oraz realnym wpływem na rzeczywistość.

Do nagrody zostali nominowani:

PAWEŁ BOBOŁOWICZ, dziennikarz

PRZEMYSŁAW DAKOWICZ, poeta

JAN KOMASA, reżyser

DARIUSZ 'MALEO' MALEJONEK, muzyk

FILIP MUSIAŁ, historyk

TADEUSZ PŁUŻAŃSKI, dziennikarz, historyk i publicysta

MACIEJ ŚWIRSKI

Więcej informacji TUTAJ.

Festiwal Poezji w Sopocie - zaproszenie

Pełny program festiwalu TUTAJ.

W samo południe. Zaproszenie na Warszawskie Targi Książki

Relacja ze spotkania w Radiu Olsztyn

Z dźwiękowym zapisem spotkania można się zapoznać TUTAJ.

Spotkanie autorskie w Radiu Olsztyn

Bezpośredniej relacji ze spotkania będzie można wysłuchać TUTAJ.
Początek audycji: piątek, g. 17:10.

Podwójny wieczór autorski w warszawskim Klubie Ronina

Wanda Zwinogrodzka i Antoni Libera o "Obcowaniu" i pozostałych książkach

W programie Mateusza Matyszkowicza o książce Obcowanie. Manifesty i eseje mówili Wanda Zwinogrodzka i Antoni Libera.

Program można obejrzeć TUTAJ.

 

 

 

Filmowa relacja ze spotkania autorskiego w Warszawie

Spotkanie autorskie w Warszawie

"Oddaję Wam głos, Bezimienni". Krakowskie spotkanie sfilmowane

 

 

 

 

Relacja fotograficzna ze spotkania autorskiego w Krakowie

Pełna relacja dostępna na stronie Fundacji im. Maurycego Mochnackiego => KLIKNIJ.

Relacja fotograficzna ze spotkania autorskiego w Muzeum Dulag 121 w Pruszkowie

Pełna relacja dostępna TUTAJ.

 

Spotkanie autorskie w Krakowie

CZAS: 15 stycznia 2015 r. (czwartek), g. 18:00

MIEJSCE: Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie, ul. Rajska 1 (sala nr 53)

Spotkanie poprowadzi dr hab. Maciej Urbanowski – krytyk literacki, historyk literatury polskiej, kierownik Katedry Krytyki Współczesnej na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego.
 

Organizatorami spotkania są Fundacja im. M. Mochnackiego i Dwumiesięcznik „Arcana”.

Serdecznie zapraszam!

 

 

Spotkanie autorskie w Muzeum Dulag 121 w Pruszkowie

Miejsce: Muzeum w Pruszkowie przy ul. 3 Maja 8A

Czas: 10 stycznia 2015 r. (sobota), godz. 16:00
 

Spotkanie poprowadzi historyk Krzysztof Niewiadomski (Instytut Historii PAN i Muzeum Historii Polski).
 

Serdecznie zapraszają Muzeum Dulag 121 w Pruszkowie i Książnica Pruszkowska im. H. Sienkiewicza.

 

Maria Woś o "Obcowaniu" i wrocławskim spotkaniu promującym książkę

Na portalu internetowym Radia Wrocław ukazał się felieton red. Marii Woś pt. Obcownicy. Przynosi on relację ze spotkania promującego tom Obcowanie. Manifesty i eseje, które odbyło się podczas Wrocławskich Targów Dobrych Książek. W pewnym stopniu jest także – życzliwą i celną – recenzją Obcowania (wyd. „Sic!”, Warszawa 2014).

Z felietonem można się zapoznać TUTAJ.

Książkę można kupić TU.

 

 

Spotkanie poprowadziła Prof. Dorota Heck (fot. wyd. "Sic!")