Z tekstem można się zapoznać TUTAJ.
Po II wojnie światowej urodzony w roku 1921 Tadeusz Różewicz doszedł do wniosku, że język poezji musi się radykalnie zmienić - tylko wówczas będzie mógł zbliżyć się do prawdy o współczesności. Pierwszą próbę realizacji tego postulatu przynoszą wiersze z tomów Niepokój (1947) i Czerwona rękawiczka (1948). Różewicz aż do końca pozostaje poszukiwaczem nowych form wysłowienia, adekwatnych wobec skrajnych doświadczeń człowieka XX i XXI wieku. Wykład niniejszy jest próbą ukazania i opisania - na kilku reprezentatywnych przykładach - owej strategii twórczej.
Jak mały był karteluszek, na którym Adam Mickiewicz zanotował większość spośród tzw. liryków lozańskich? Jak choroba psychiczna Celiny Mickiewiczowej wpłynęła na życie rodziny? O tych i innych kwestiach mowa w krótkim filmie nagranym na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Łódzkiego.
Do wnętrza książki Cesty s Tomášem Mazalem można zajrzeć TUTAJ.
Nagranie z uroczystej prezentacji tomu w Pradze dostępne w serwisie YouTube:
W niedzielę 22 marca 2026 roku Tomáš Mazal obchodził swoje 70. urodziny. Dwa dni później w praskiej gospodzie Kafe nůžky papír uczciliśmy ten fakt w gronie przyjaciół.
Wystąpili cygańscy muzycy z legendarnej karlińskiej kapeli Korman & Korman oraz Karel Vepřek, odegrano dwie jednoaktówki Pierre-Henri Cami’ego (z udziałem samego Jubilata), zaprezentowano dwie jubileuszowe książki (Návštěva ďábla oraz Cesty s Tomášem Mazalem).
Poniżej fotorelacja z wtorkowej uroczystości (fotografie czarno-białe bez ramek – Nikola Mazalová; fotografie czarno-białe w ramkach – Aleš Formánek; fotografie kolorowe – Dora Kubíčková).
Pod koniec roku 2025 ukazał się w Czechach tom Bohumil Hrabal neidylický: Přehlížené a ukryté aspekty jeho díla (red. Jakub Češka, Marek Ďurčanský i Pavel Hošek). Epilog książki stanowi artykuł Gesta loučení. O tom, jak Hrabal odcházel (v literatuře a od literatury), z którym można się zapoznać TUTAJ.
V knize
Bohumil Hrabal neidylický vychází vůbec poprvé kompletní přepis hovorů Bohumila
Hrabala z adventních setkání na evangelické faře v Libici nad
Cidlinou z první poloviny osmdesátých let. Objevitelem těchto téměř
zapomenutých nahrávek je profesor Pavel Hošek (nahrávky tehdy pořídil Jiří
Hofman). Dílčí úryvky dosud publikoval ve své převratné a čtenářsky velice
úspěšné monografii Evangelium podle Bohumila Hrabala. Interpretačním klíčem se
staly též v jeho hrabalovské „čítance“ s názvem Bohové jste vy. Kompletní
adventní Hrabal vychází v rozsahu bezmála sedmdesáti tiskových stran vůbec
poprvé.
Monografie zaměřená na skryté a přehlížené aspekty Hrabalovy tvorby
vychází z mezinárodní konference, která se konala v dubnu roku 2024
v Nymburce.
Przemysław Dakowicz: W swojej książce opisujesz następujący ciąg wydarzeń z roku 1989. Odwiedziłeś Havla, bo „Literatura na Świecie” przygotowywała w Polsce numer poświęcony jego twórczości. O pośrednictwo prosił cię Józef Waczków. Te odwiedziny były zapewne w czerwcu, bo w maju Havel wyszedł z więzienia i w kolejnych tygodniach z ludźmi z kręgu Karty 77 opracował petycję Kilka zdań. Wtedy, wczesnym latem 1989, poprosił cię, byś zdobył podpis Hrabala. Jak to było?
Franciszek A. Bielaszewski: Havla znałem wcześniej i o tym Waczków wiedział. Poznałem go w którejś z gospód w pobliżu Zamku. Pod koniec czerwca zatelefonowałem do Ivana Havla, by przekazał Vaškovi moją prośbę. Kazał mi dzwonić bezpośrednio do Vaška. Zrobiłem to z budki telefonicznej na stacji metra. Umówiliśmy się, że odwiedzę go w domu. Dokładnej daty nie pamiętam. Zastałem u niego członków Karty 77.
PD: Pamiętasz kogo?
FAB: Niestety, pamięć mam już dziurawą. Tylko się z nimi przywitałem i poszliśmy z Vaškem do jego gabinetu, tam rozmawialiśmy. Dał mi fotografie i maszynopisy. Dosyć sceptycznie podchodził do naszej inicjatywy. Opowiedziałem mu o podpisanym do druku w marcu 1989 roku numerze „Literatury na Świecie” poświęconym Hrabalowi, z zakazanymi w Czechosłowacji tekstami. Wtedy Vašek wręczył mi formularz petycji Kilka zdań (Několik vět) z prośbą, bym zdobył podpis Hrabala. We wtorek – powiedział – zajdzie do Tygrysa, ale dopiero po osiemnastej, bo ma jakieś ważne spotkanie.
PD: I co, pokazałeś petycję Hrabalowi?
FAB: We wtorek w Tygrysie opowiedziałem mu o petycji i zapytałem, czy ją podpisze. Był trochę wystraszony, bo w wydawnictwie „Odeon” drukowała się jego książka Zbyt głośna samotność. Znałem dobrze dyrektora „Odeonu” Josefa Šimona, przekładałem jego wiersze na język polski. Zrozumiałem, że Hrabal nie zaryzykuje wydania książki, składając swój podpis pod petycją do czechosłowackiego rządu. Bał się, że cały nakład mogą oddać na przemiał, jak to się już z jego książkami zdarzało.
PD: Czyli odmówił?
[Warszawa, 4 listopada 2025]
[Łódź, 6 listopada 2025]
[audycja z 15 lipca 2025 roku:]