Do wnętrza książki Cesty s Tomášem Mazalem można zajrzeć TUTAJ.
Nagranie z uroczystej prezentacji tomu w Pradze dostępne w serwisie YouTube:
W niedzielę 22 marca 2026 roku Tomáš Mazal obchodził swoje 70. urodziny. Dwa dni później w praskiej gospodzie Kafe nůžky papír uczciliśmy ten fakt w gronie przyjaciół.
Wystąpili cygańscy muzycy z legendarnej karlińskiej kapeli Korman & Korman oraz Karel Vepřek, odegrano dwie jednoaktówki Pierre-Henri Cami’ego (z udziałem samego Jubilata), zaprezentowano dwie jubileuszowe książki (Návštěva ďábla oraz Cesty s Tomášem Mazalem).
Poniżej fotorelacja z wtorkowej uroczystości (fotografie czarno-białe bez ramek – Nikola Mazalová; fotografie czarno-białe w ramkach – Aleš Formánek; fotografie kolorowe – Dora Kubíčková).
Pod koniec roku 2025 ukazał się w Czechach tom Bohumil Hrabal neidylický: Přehlížené a ukryté aspekty jeho díla (red. Jakub Češka, Marek Ďurčanský i Pavel Hošek). Epilog książki stanowi artykuł Gesta loučení. O tom, jak Hrabal odcházel (v literatuře a od literatury), z którym można się zapoznać TUTAJ.
V knize
Bohumil Hrabal neidylický vychází vůbec poprvé kompletní přepis hovorů Bohumila
Hrabala z adventních setkání na evangelické faře v Libici nad
Cidlinou z první poloviny osmdesátých let. Objevitelem těchto téměř
zapomenutých nahrávek je profesor Pavel Hošek (nahrávky tehdy pořídil Jiří
Hofman). Dílčí úryvky dosud publikoval ve své převratné a čtenářsky velice
úspěšné monografii Evangelium podle Bohumila Hrabala. Interpretačním klíčem se
staly též v jeho hrabalovské „čítance“ s názvem Bohové jste vy. Kompletní
adventní Hrabal vychází v rozsahu bezmála sedmdesáti tiskových stran vůbec
poprvé.
Monografie zaměřená na skryté a přehlížené aspekty Hrabalovy tvorby
vychází z mezinárodní konference, která se konala v dubnu roku 2024
v Nymburce.
Przemysław Dakowicz: W swojej książce opisujesz następujący ciąg wydarzeń z roku 1989. Odwiedziłeś Havla, bo „Literatura na Świecie” przygotowywała w Polsce numer poświęcony jego twórczości. O pośrednictwo prosił cię Józef Waczków. Te odwiedziny były zapewne w czerwcu, bo w maju Havel wyszedł z więzienia i w kolejnych tygodniach z ludźmi z kręgu Karty 77 opracował petycję Kilka zdań. Wtedy, wczesnym latem 1989, poprosił cię, byś zdobył podpis Hrabala. Jak to było?
Franciszek A. Bielaszewski: Havla znałem wcześniej i o tym Waczków wiedział. Poznałem go w którejś z gospód w pobliżu Zamku. Pod koniec czerwca zatelefonowałem do Ivana Havla, by przekazał Vaškovi moją prośbę. Kazał mi dzwonić bezpośrednio do Vaška. Zrobiłem to z budki telefonicznej na stacji metra. Umówiliśmy się, że odwiedzę go w domu. Dokładnej daty nie pamiętam. Zastałem u niego członków Karty 77.
PD: Pamiętasz kogo?
FAB: Niestety, pamięć mam już dziurawą. Tylko się z nimi przywitałem i poszliśmy z Vaškem do jego gabinetu, tam rozmawialiśmy. Dał mi fotografie i maszynopisy. Dosyć sceptycznie podchodził do naszej inicjatywy. Opowiedziałem mu o podpisanym do druku w marcu 1989 roku numerze „Literatury na Świecie” poświęconym Hrabalowi, z zakazanymi w Czechosłowacji tekstami. Wtedy Vašek wręczył mi formularz petycji Kilka zdań (Několik vět) z prośbą, bym zdobył podpis Hrabala. We wtorek – powiedział – zajdzie do Tygrysa, ale dopiero po osiemnastej, bo ma jakieś ważne spotkanie.
PD: I co, pokazałeś petycję Hrabalowi?
FAB: We wtorek w Tygrysie opowiedziałem mu o petycji i zapytałem, czy ją podpisze. Był trochę wystraszony, bo w wydawnictwie „Odeon” drukowała się jego książka Zbyt głośna samotność. Znałem dobrze dyrektora „Odeonu” Josefa Šimona, przekładałem jego wiersze na język polski. Zrozumiałem, że Hrabal nie zaryzykuje wydania książki, składając swój podpis pod petycją do czechosłowackiego rządu. Bał się, że cały nakład mogą oddać na przemiał, jak to się już z jego książkami zdarzało.
PD: Czyli odmówił?
[Warszawa, 4 listopada 2025]
[Łódź, 6 listopada 2025]
[audycja z 15 lipca 2025 roku:]
Dziś, 27 czerwca 2025 roku, oficjalna premiera tomu wierszy Miloša Doležala w prestiżowej Małej Serii Przekładów Poetyckich PIW. Książka nosi tytuł ZATOPIONE MIASTO i oprócz wierszy jednego z najważniejszych współczesnych poetów czeskich, laureata m.in. Nagrody Literackiej Magnesia Litera oraz Nagrody Czeskiego PEN Clubu ‘Vlastní cestou’, zawiera esej o twórczości Doležala oraz obszerną rozmowę z autorem Gminy. Książkę można kupić we wszystkich dobrych księgarniach.
Istotnym elementem całości są niezwykłe ilustracje – reprodukcje grafik Bohuslava Reynka, wybitnego poety i artysty plastyka związanego z czeską Wysoczyną.
Miloš Doležal (ur. w 1970 r. w Háju koło Ledčy nad Sazavą) – czeski poeta, prozaik, eseista, długoletni pracownik Czeskiego Radia. Absolwent Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu Karola w Pradze. Autor ośmiu zbiorów poetyckich, z których najlepiej znane są Gmina (1991, 2023; przekład polski 2012) oraz Jana będzie wkrótce zbierać kwiat lipy (2022), a także licznych książek o dwudziestowiecznej kulturze i historii Czech, m.in. głośnego tomu Jakby nam już dzisiaj przyszło umrzeć. Dramat życia, kapłaństwa i męczeńskiej śmierci czyhoskiego proboszcza ks. Josefa Toufara (2012; przekład polski 2018). Laureat Nagrody Czeskiego PEN Clubu „Vlastní cestou” oraz Nagrody Literackiej „Magnesia Litera”.
 |
| Ewa i Krzysztof Kuczkowscy, 1 czerwca 2025 roku |
[laudacja wygłoszona podczas jubileuszu siedemdziesięciolecia urodzin i czterdziestopięciolecia debiutu literackiego Krzysztofa Kuczkowskiego, Teatr Mostownia, Gdańsk, 1 czerwca 2025 roku]
[...] A zatem ponieważ jest Dzień Dziecka, pozwolą Państwo, że opowiem im przed snem bajeczkę – o pewnym chłopcu z Gniezna, któremu, proszę rzucić okiem, zdążyła wyrosnąć biała broda i któremu, nie da się tego ukryć, trochę przerzedziły się włosy na głowie. Bo dużo, dużo myślał. I ponieważ jest dzień wyborów, spróbuję też trochę opowiedzieć o jego życiowych decyzjach – o wyborach, które sprawiły, że on siedzi tu z nami, że my siedzimy tu z nim i że wszyscy, chłopcy i dziewczęta z różnych miast i wiosek, absolwenci żłobków i przedszkoli, szkół podstawowych i średnich, studiów wyższych i najwyższych, jesteśmy tu razem i chcemy być razem, chcemy, aby to trwało, bo czujemy – wybacz, drogi Krzysztofie, posłużę się frazą z Nowego Testamentu – że to dobrze, iż tu jesteśmy.
